Regie houden door wendbaarheid
Operationele wendbaarheid is het vermogen van een pensioenfonds om tijdig in te spelen op nieuwe omstandigheden en kansen, terwijl het zelf regie houdt en optimaal gebruikmaakt van de kennis en capaciteit van externe partners. Uitbesteding betekent in deze context niet, het afstoten van verantwoordelijkheden, maar een bewuste keuze voor samenwerking met gespecialiseerde partners en professionele uitvoeringsorganisaties.
Hierdoor krijgt een fonds toegang tot actuele expertise, schaalvoordelen en innovatieve oplossingen. Heldere contractuele afspraken, structurele monitoring en periodieke evaluaties zijn essentieel om de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening te borgen. Een wendbaar pensioenfonds blijft daarmee nadrukkelijk zelf aan het roer, al vraagt dat in de praktijk om blijvende aandacht.
De noodzaak tot wendbaarheid neemt toe door ontwikkelingen in de uitvoeringsmarkt. Pensioenfondsen krijgen te maken met veranderingen zoals het stoppen van pensioenuitvoerders (PUO’s), nieuwe wet- en regelgeving, toenemende verwachtingen van deelnemers en verdere digitalisering van de sector. In deze dynamiek blijft een wendbaar pensioenfonds in staat om effectief mee te bewegen en onderbouwde strategische keuzes te maken.
Eigenschappen van een wendbaar pensioenfonds
Om inzicht te krijgen in hoe bestuurders omgaan met ontwikkelingen binnen de sector, voert DataTrust doorlopend marktonderzoek uit. Uit onderzoek blijkt dat een groot deel van de bestuurders operationele wendbaarheid ziet als essentieel voor een toekomstbestendig pensioenfonds.
Bestuurders koppelen wendbaarheid in de eerste plaats aan continuïteit, ook bij technische verstoringen of uitval in de uitvoering. Zij onderkennen dat een toekomstbestendig pensioenfonds alternatieven nodig heeft om de uitvoering te borgen en regelingen te garanderen.
Tegelijkertijd zien bestuurders wendbaarheid niet alleen als middel om onafhankelijkheid te behouden ten opzichte van de pensioenuitvoeringsorganisatie, maar juist ook als manier om de samenwerking te versterken. Een toekomstbestendig pensioenfonds maakt duidelijke afspraken, met ruimte voor maatwerk en een continue dialoog tussen fonds en uitvoerder. Zo ontstaat een veerkrachtige samenwerkingsrelatie waarin het fonds regie houdt en tegelijkertijd profiteert van de kracht van uitbesteding.
De operationele wendbaarheid vergroten
Wat kan een pensioenfonds dan doen om operationele wendbaarheid te realiseren? Een eerste stap is het uitvoeren van een wendbaarheidstoets van de pensioenuitvoerder. Deze toets richt zich niet alleen op de operationele capaciteit, maar ook op aanpassingsvermogen, innovatiekracht, flexibiliteit in processen, de kwaliteit van samenwerking en de mate waarin het pensioenfonds daadwerkelijk keuzemogelijkheden behoudt.
Daarnaast is grip op data essentieel. Dit vraagt om een zelfstandig beheerd datafundament, los van de pensioenuitvoering. Dit biedt de volgende voordelen: na een transitie of invaren blijft het inzicht in de opgebouwde rechten, deelnemerskenmerken en reglementen behouden; daarnaast maakt dit herberekeningen en reconstructies over de gehele deelnameperiode mogelijk. Wanneer een fonds besluit over te stappen naar een andere pensioenuitvoeringsorganisatie, ondersteunt dit fundament een beheersbare en snellere overgang.
Periodieke dataleveringen vanuit de uitvoerder maken het bovendien mogelijk om onafhankelijke datakwaliteitscontroles uit te voeren. In de praktijk brengen deze controles regelmatig operationele en IT-risico’s aan het licht. Dit geeft richting aan het gesprek over de verbetering van systemen, processen en beheersmaatregelen.
Meer weten?
Op basis van het onderzoek ontstaat een beeld van de overwegingen, zorgen en keuzes die leven bij fondsbestuurders. Deze inzichten delen we graag met de sector, met als doel het gesprek over wendbaarheid, uitvoeringskeuzes en toekomstbestendige governance te verdiepen.
Wil je hierover van gedachten wisselen of verkennen wat dit voor jouw organisatie betekent? Neem gerust contact met ons op. Bij voldoende interesse organiseren we graag een round table met betrokken partijen, om ervaringen uit te wisselen en samen vervolgstappen te verkennen.
