AI in de organisatie: overal en nergens
Steeds meer AI-tools vinden hun weg naar de werkvloer, van ChatGPT tot voorspellende modellen. Toch weten de meeste organisaties niet precies welke toepassingen dat zijn, wie daarvoor verantwoordelijk is en wat AI Act compliance van hen vraagt. Zonder antwoorden op die vragen blijft shadow AI onzichtbaar, blijven risico’s ongeclassificeerd en mis je het moment waarop een FRIA-verplichting van toepassing wordt. Grip op compliance begint bij inzicht.
Eén tool, meerdere toepassingen
Een AI-toepassing is niet hetzelfde als een AI-tool: het is het specifieke gebruik van een tool voor een bepaald doel binnen je organisatie. Dat onderscheid bepaalt het risico. Zet je ChatGPT in als schrijfassistent, dan geldt meestal een laag risico. Gebruik je diezelfde tool voor de beoordeling van medewerkers bij HR, dan geldt hij als hoogrisico en triggert hij doorgaans een FRIA-verplichting. Eén tool leidt dus tot meerdere toepassingen, elk met een eigen risicoclassificatie. Het AI-register registreert toepassingen, niet tools, en dat onderscheid vormt de kern van de AI Act.
Overzicht van AI-toepassingen
inclusief shadow AI
Automatische FRIA-signalering
per toepassing
Realtime compliance-dashboard
voor je MT en toezichthouder
Vier kritieke deadlines van de AI Act
De AI Act wordt gefaseerd van kracht. Dit zijn de vier momenten waarop de verplichtingen voor jouw organisatie toenemen.
Februari 2025 — Verboden AI van kracht (art. 5)
Augustus 2026 — Transparantieplicht (art. 50)
December 2027 — Hoog risico en FRIA-verplichting (art. 27)
Augustus 2028 — Volledig regime
AI-gebruik groeit sneller dan het overzicht
Onderzoek van TNO laat zien dat het aantal traceerbare AI-toepassingen bij Nederlandse overheidsorganisaties in één jaar tijd met ruim 900% toenam. Meer dan de helft van de medewerkers zet AI in op eigen initiatief, zonder toestemming of goedkeuring van de werkgever. Dat plaatst bestuurders voor een concrete vraag: weet je wat er bij jouw organisatie draait, en kun je dat aantonen?
In onze whitepaper Je weet niet wat je hebt, en dat is het probleem lees je waarom dat overzicht er bij de meeste organisaties nog niet is, wat de AI Act concreet van je vraagt en hoe je in drie werkdagen van onbekend AI-gebruik naar een bruikbaar eerste beeld gaat. Nog niet toe aan een scan? Begin dan met de whitepaper.
Waarom Key Control Dashboard?
Key Control Dashboard is de meest integrale GRC-tool van Nederland. Met meer dan 62 klanten in de publieke sector en financiële dienstverlening, weten we wat aantoonbare beheersing in de praktijk vraagt. De AI Governance module staat niet op zichzelf. Je AI-register koppelt direct aan risico’s, controls, DPIA’s, audits en managementrapportages, in één omgeving. Inclusief automatische FRIA-signalering per toepassing, een ingebouwde quickscan-workflow, koppeling aan AI Act-deadlines en meldingsplichten, een realtime compliance-dashboard en continue monitoring in plaats van een jaarlijkse meting.
Key Control Dashboard dekt onder meer: de AI Act, ISO/IEC 42001, AVG/DPIA, ISO 27001/BIO, NIST AI RMF en het algoritmeregister (IAMA).
Veelgestelde vragen
FRIA staat voor Fundamental Rights Impact Assessment, een verplichte risicoanalyse voor hoogrisico AI-toepassingen onder artikel 27 van de EU AI Act. Of een FRIA verplicht is, hangt af van de risicoclassificatie van de specifieke toepassing.
Dat hangt af van de toepassingen die je gebruikt. De EU AI Act stelt niet voor elke organisatie dezelfde eisen; de verplichtingen volgen uit de risicoclassificatie per toepassing. Voor organisaties in de publieke sector en financiële dienstverlening ligt de lat vaak hoger, gezien het toezicht waaraan zij onderworpen zijn.
Een AI-tool is de technologie zelf, zoals ChatGPT of Copilot. Een AI-toepassing is het specifieke gebruik van die tool voor een bepaald doel binnen je organisatie. Dezelfde tool kan dus meerdere toepassingen kennen, elk met een eigen risicoprofiel.
De scan zelf neemt 3 werkdagen in beslag. Je ontvangt het adviesrapport direct na afronding.
De dienstverlening is ontwikkeld voor organisaties waar AI-compliance, verantwoording en risicomanagement geen keuze zijn, maar een vereiste. Denk aan gemeenten, provincies, ministeries en ZBO's in de publieke sector, aan uitvoeringsorganisaties, zorginstanties en onderwijsinstellingen in de semioverheid, en aan banken, verzekeraars en pensioenfondsen in de financiële sector.
Klaar om te starten?
Vraag een vrijblijvende AI Governance Scan aan en breng in drie werkdagen in kaart waar je organisatie staat. Liever eerst verdiepen? Download de whitepaper en lees wat er in Nederland speelt en hoe je grip krijgt.